تب برفکی
حتما" از طریق رسانه ها از شیوع بیماری تب برفکی مطلع شده اید، بیماری واگیرداری که در دامداری های ایران بیشتر به نام های " طبقه " ، " دباغی " و " دهان جوشه " شناخته می شود.
با نکاتی بسیار مهم در مورد تب برفکی در خدمت شما هستم:
تب برفکی یک بیماری ویروسی است که توسط ویروس های جنس آفتوویروس ایجاد می شود.
گاو حساس ترین حیوان به این بیماری است و حیواناتی مثل گوسفند و بز با شدت کمتری درگیر می شوند.
اسب به این بیماری مقاوم است.
میزان ابتلا به بیماری زیاد ولی مرگ و میر ناشی از آن کم است.
اصولا" انتشار ویروس از طریق هوا به مناطق دوردست، به سرعت و مسیر باد، دمای پائین، رطوبت زیاد و هوای ابری و مه آلود بستگی دارد. به همین دلیل احتمال انتشار ویروس تا مناطق دوردست در مناطق دارای آب و هوای معتدل به مراتب بیشتر از مناطق گرمسیری است.
استنشاق ذرات آلوده به ویروس مهمترین راه آلودگی نشخوارکنندگان است ولی مصرف غذای آلوده، تزریق واکسن های آلوده، تلقیح اسپرم گاوهای آلوده و تماس با افسار و وسایل دامپزشکی آلوده نیز موجب بیماری دام ها می شود.
بیماران ویروس را از راه شیر هم دفع می کنند.
حالا بیایید تا نگاهی به روند و علائم بیماری در گاو بیندازیم:
وقتی ویروس وارد بدن شد حدود 2-8 روز به صورت نهفته باقی می ماند( دوره کمون) و بعد از این مدت علائمی مثل تب، بی اشتهایی، دپرسیون و افت شدید تولید شیر مشاهده می گردد. ظرف 24 ساعت ترشح بزاق آغاز شده و وزیکول هایی( چیزی شبیه تاول ) روی زبان و لثه دام ظاهر می شود. در هنگام باز و بسته کردن دهان دام صدای خاصی شبیه ملچ و ملوچ کردن شنیده می شود. گاهی اوقات وزیکول هایی روی نوار تاجی سم،پوست بین انگشتان و پستانک ها وجود دارد.
وزیکول ها به سرعت پاره شده و ایجاد زخم ( جراحات اولسراتیو ) می کنند.
زخم های زبان ظرف چند روز بهبود می یابند ولی زخم های سم و حفرات بینی اغلب دچار عفونت باکتریایی ثانویه شده ، موجب لنگش و ریزش ترشحات موکوسی چرکی از بینی می شوند.
تب برفکی در گوساله ها تا سن 6 ماهگی به علت ایجاد میوکاردیت( التهاب عضله قلب) کشنده است، اما مرگ و میر گاوهای بالغ بسیار کم است.
هرچند ویروس از جفت عبور نمی کند ولی گاوهای بیمار گاهی اوقات سقط می کنند که احتمالا" ناشی از عوارض تب می باشد.
قدرت باروری گاوها در اثر بیماری کاهش یافته و یا به کلی از بین می رود.
بیماران تا یک هفته غذا نمی خورند و دچار لنگش، ورم پستان و افت تولید شیر می باشند.
ورم پستان ناشی از بیماری غالبا" موجب کاهش دائمی تولید شیر تا 25 درصد شده و رشد گوساله های پرواری را متوقف می کند.
گاوهایی که بهبود پیدا می کنند معمولا" در برابر همان تیپی از ویروس که به آن مبتلا شده اند تا یک سال مقاومند، اما این ایمنی مادام العمر نیست و اگر به تیپ دیگری از ویروس آلوده شوند, علائم بیماری را نشان می دهند.
درمان: تاکنون برای درمان این بیماری داروی موثری یافت نشده اما برای جلوگیری از گسترش عفونت می توان زخم ها را با محلول گلیسیرین یده به مدت 3 تا 5 روز شستشو داد و همچنین برای جلوگیری از عفونت ثانویه از آنتی بیوتیک های وسیع الطیف استفاده کرد.
برای کنترل این بیماری هم در کشورهای مختلف سیاست های مختلفی از قبیل واکسیناسیون و حذف دام های بیمار و مشکوک و قرنطینه و.... وجود دارد.
توجه شود که این بیماری با اینکه احتمال انتقالش از حیوان به انسان وجود دارد ولی مشکل مهمی در انسان ایجاد نکرده و جای نگرانی ندارد!
دیده شده که در انسان ایجاد زخم های جزیی روی پوست و علائمی مثل تب و سردرد کرده است!