داروهای مورد استفاده برای جلوگیری از آبستنی در گربه ها!
همین اول بگم که این پست خیلی طولانی و کاملا" تخصصیه ولی برای کسانی که با گربه ها سر و کار دارند میتونه مفید باشه... قبل از نوشتن اصل مطلب لازمه که چندتا نکته رو بگم:
1- برای نوشتن این مطلب حدود سه هفته اکثر کتابهای معتبر فارماکولوژی دامپزشکی را مطالعه کردم و تقریبا" به سایتی نبوده که سر نزده باشم اما باز هم اون چیزی که انتظارش را داشتم نشد... اعتراف می کنم که این نوشته کامل نیست!
2- با یک سرچ فارسی در گوگل متوجه شدم که هیچ مطلب مدونی در مورد داروهای پرکاربرد جلوگیری از بارداری در گربه ها وجود ندارد و این مطلب با تمام نواقصی که دارد می تواند به عنوان یک منبع اینترنتی فارسی تا حدودی انتظارات را برآورده کند!
3- متاسفانه در مورد دوز مصرفی و روزهای تجویز برخی داروها در منابع مختلف، اختلاف نظر وجود دارد ولی من سعی کرده ام که اینجا آن منبعی که معتبر تر است مد نظر قرار دهم!
4- در مورد میزان ماندگاری اثر فرم تزریقی داروها هم اختلاف نظر وجود دارد...مثلا" در مورد داروی مدروکسی پروژسترون تزریقی، بین 3 تا 6 ماه و حتی گاهی تا یکسال ماندگاری اثر ذکر شده است!
5- در مورد برخی از عوارض جانبی داروها هم دوگانگی دیده می شود...مثلا" در حالیکه اکثر منابع، افزایش اشتها را یکی از اثرات داروی مژسترول نام برده اند، اما در عمل خیلی از صاحبان گربه ها از کاهش شدید اشتهای گربه شان بعد از مصرف این دارو خبر داده اند!
6- از بین تمام داروهایی که به این منظور نام برده شده اند، سه دارو بیشترین کاربرد را دارند که به آنها پرداخته شده است!
7- دوزهای نوشته شده فقط برای گربه هاست و اگر برای حیوانات دیگر هم نیاز به دوز این داروها دارید در قسمت نظرات مرقوم بفرمائید تا اطلاع بدهم!
8- بدون شک نظرات شما و یافته های شما از سالها زندگی در کنار گربه ها می تواند در کامل تر شدن این مطلب موثر باشد.... به شدت نیازمند اطلاعات مفید شما هستم!
و اما اصل مطلب:
1- مدروکسی پروژسترون استات (medroxyprogestron acetate)

این دارو به دو نام در بازار وجود دارد فرم تزریقی (depo-provera) و قرصهای خوراکی (provera)!
فرم تزریقی دارای 150 و یا 400 میلی گرم دارو در هر میلی لیتر است و فرم خوراکی به شکل قرصهای 2.5 ، 5 و 10 میلی گرمی.
موارد مصرف:
کنترل فحلی در سگها و گربه های ماده، کم کردن میل جنسی (libido) در سگها، اختلالات رفتاری مثل تهاجم و ریزش ادرار، آلوپسی سایتوژنیک در گربه ها ، درماتیت و کراتیت ائوزینوفیلیک، هایپرتروفی پروستات.
عوارض جانبی:
تغییرات رفتاری ( از کم تحرکی تا پرخاشگری و بداخلاقی ) ، اسهال ، افزایش اشتها و تشنگی و عطش، هایپرپلازی رحم و پیومتر ، دیابت شیرین ، سرکوب عملکرد قشر غده فوق کلیه ، بزرگ شدن پستانها ، به شکل بسیار نادر بزرگ شدن اندام های حرکتی در سگها گزارش شده است!
دوز دارو :
در مورد فرم خوراکی باید هر هفته یک عدد قرص 5 میلی گرمی را به گربه بدهیم آن هم سر وقت!
در مورد فرم تزریقی می توانیم 1.1 تا 2.2 میلی گرم برای هر کیلوگرم وزن بدن حیوان را به صورت تزریق داخل عضلانی هر هفته یک بار استفاده کنیم!
نکته: در برخی از سایتها استفاده از فرم تزریقی این دارو در گربه ها غیر قانونی اعلام شده است!
نکته: تداخل دارویی در مورد این دارو گزارش نشده است!
نکته: در تمام منابع در مورد خطرات ناشی از استفاده از مدروکسی پروژسترون و مژسترول استات هشدار داده شده است و احتمال ایجاد تومور و هایپرپلازی را زیاد دانسته اند!
2- مژسترول استات ( megestrol acetate):
این قرص با نامهای ovaban و megace در بازار موجود است!
باید توجه داشته باشیم که فقط قرصهای 5 میلی گرمی این دارو در دامپزشکی مصرف می شوند و قرصهای 20 و 40 میلی گرمی آن مصرف انسانی دارند!
موارد مصرف:
جلوگیری از آبستنی و به تاخیر انداختن فحلی در سگ و گربه ، درمان آبستنی کاذب، جلوگیری از هایپرپلازی واژن ، درمان تومورهای پستانی در سگ ها ، درمان درماتیت ارزنی ، گرانولوما و کراتیت ائوزینوفیلیک در گربه ها!
عوارض جانبی :
کاملا" مشابه داروی مدروکسی پروژسترون است!
دوز دارو :
سه روز پیاپی یک عدد قرص 5 میلی گرمی را به گربه می دهیم سپس هر هفته 2.5 تا 5 میلی گرم قرص می دهیم که این کار را می توانیم تا 10 هفته تکرار کنیم!
نکته: داروهای مدروکسی پروژسترون و مژسترول را در حیوانی که دیابت دارد نباید استفاده کنیم!
3- پرولیژستونل (proligestonel or delvosteron):
این دارو به صورت سوسپانسیون تزریقی در بازار وجود دارد( البته مطمئن نیستم که در ایران هم رایج باشد)
موارد مصرف:
به تاخیر انداختن فحلی در گربه ها و سگها ، درمان و پیشگیری از آبستنی کاذب در سگ و خرگوش ، کنترل درماتیت های ارزنی در گربه ، درمان کوتولگی سگها!
عوارض جانبی:
نسبت به دو داروی قبلی عوارض کمتری دارد ولی در مواردی که طولانی مدت مصرف شود می تواند همراه با عوارضی باشد مثل: تغییرات رفتاری ، افزایش اشتها و تشنگی ، هایپرپلازی رحم و پیومتر ، دیابت ملیتوس ، آکرومگالی!
دوز دارو:
به میزان 100 میلی گرم برای هر گربه به صورت تزریق زیرجلدی!
نکته: احتمال سوزش و خارش در محل تزریق وجود دارد!
تذکر مهم:
دارویی وجود دارد به نام میبولرون ( mibolerone) که به عنوان دارویی جهت جلوگیری از فحلی فقط در سگها استفاده می شود و به هیچ وجه نباید از آن در گربه ها استفاده کرد!

.....
نکته پایانی:
خیلی ها عقیده دارند که استفاده از این داروها به دلیل سرطان زا بودن کار اشتباهی است و باید گربه ها را عقیم کنیم، برخی هم اعتقاد دارند نباید با عقیم کردن برای همیشه شانس بچه دار شدن را از گربه بگیریم، بعضی ها هم بر این امر معتقدند که نباید در روند طبیعی زندگی حیوانات مداخله کنیم!.... اینها را گفتم که تذکر دهم این مطلب فقط برای اطلاع رسانی بوده و اینکه شما باید جزو کدام گروه باشید به عقاید خودتان بر می گردد!
برخی از منابع استفاده شده:
BSAVA small animal formulary
Comprehensive veterinary pharmacology
Saunders handbook of veterinary drugs (papich)
Generic veterinary medicine
And…………..



